بودجه ریزی عملیاتی

 

در سال های اخیر، مدیران اجرایی و روسای سازمان های بخش عمومی و دولتی به "بودجه ریزی عملیاتی" به عنوان یک نظام مدیریتی برای ارتقای کارایی و اثربخشی مصرف منابع سازمانی بیش از سایر روشهای بودجه ریزی توجه می کنند. زیرا نه مانند بودجه ریزی بر مبنای طرح و برنامه پیچیده است و نه مانند بودجه ریزی افزایشی، بی هدف و ناسازگار است که اجرای آن هیچ یک از اهداف سازمان را برآورده نکند.

در این نظام، اعتبارات بودجه­ای بر مبنای عملکرد واحدهای سازمانی در راستای تولید خروجی­ها (محصولات و خدمات) یا همان اهداف کوتاه­مدت و یا دستیابی به پیامدها و یا همان اهداف بلندمدت، تخصیص می­یابد و بدین ترتیب سازمان به سمت افزایش شفافیت در نحوه مصرف منابع برای انجام فعالیت­ها، تولید خروجی­ها و دستیابی به اهداف و استراتژی­ها و نیز پاسخگویی بیشتر سوق می­یابد.

بودجه به عنوان بیان مالی عملیات اجرایی، مهم­ترین سند مالی است که دستگاه­های اجرایی را در دستیابی به اهداف سند چشم انداز و انجام اثربخش وظایف خود یاری می­کند. نظام بودجه ریزی عملیاتی با هدف نتیجه محوری سعی می­کند تا با پیوند اعتبارات بودجه­ای به نتایج اقدامات به اهداف صرفه جویی، کارایی و اثربخشی بودجه دست یابد. هدف نهایی بودجه­ریزی عملیاتی مانی کمک به اتخاذ تصمیمات عقلایی درباره تخصیص و تعهد منابع دولتی یا بخش عمومی براساس پیامدهای قابل سنجش می باشد که نتایج قابل انتظار (عملکرد) دستگاه را در طول زمان منعکس می کند.

مجلس شورای اسلامی در بند ز تبصره یک قانون بودجه سال 1381 و جزء 2 بند ب تبصره 4 قوانین بودجه سال های 1382 و 1383 و مواد 138 و 144 قانون توسعه برنامه چهارم و نیز سایر مصوبات، دولت را ملزم کرده است که برای اصلاح نظام بودجه ریزی از روش موجود به روش هدفمند و عملیاتی و به صورت قیمت تمام شده خدمات اقدام کند.

بودجه­ریزی عملیاتی مانی نوعی سامانه برنامه ریزی، بودجه ریزی و ارزیابی است که بر رابطه بودجه هزینه شده و نتایج مورد انتظار تاکید می­کند. بودجه عملیاتی محصول برنامه ریزی استراتژیک است که درآن تصمیمات مربوط به تخصیص بهینه منابع بر پایه نتایج پذیرفته شده و محک­های سازمانی مربوط به اهداف کلی، اختصاصی، استراتژی ها و برنامه های عملیاتی هر سازمان صورت می گیرد. بعد از تهیه برنامه استراتژیک، هر سازمانی که اعتبارات دولتی دریافت می­کند، بودجه خود را طوری تهیه و تنظیم می کند که تصمیم گیری های دارای اولویت مربوط به برنامه استراتژیک خود را منعکس کند. پس تقاضای بودجه توسط سازمان، بیانگر نیازهای آن سازمان برای اجرای نتایج دارای اولویت در برنامه استراتژیک خود می باشد.

بودجه­ریزی عملیاتی یک برنامه تلفیق عملکرد سالانه و بودجه سالانه می­باشد که روابط بین سطح اعتبارات برنامه و نتایج مورد انتظار را نشان می­دهد. همچنین تائید می­کند که یک هدف یا مجموعه ای از هدف­ها باید با مقدار معینی از اعتبارات بدست آید. یک بودجه عملیاتی علاوه بر تخصیص هزینه­های فعالیت، همه فعالیت­های (مستقیم و غیرمستقیم) مورد نیاز برای پشتیبانی یک برنامه را تعریف و تعیین می کند. یک بودجه عملیاتی عبارت است از یک برنامه سالانه به همراه یک بودجه سالانه است که رابطه میان میزان وجوه تخصیص یافته به هر برنامه با نتایج به دست آمده از اجرای آن برنامه را نشان می­دهد. این بدان معنی است که با میزان مشخصی از مخارج انجام شده در هر برنامه، می­باید مجموعه معینی از اهداف تامین شود.

 

 

 

ویژگی های بودجه ریزی عملیاتی

 

 

 

 

استقرار سیستم بودجه ریزی عملیاتی

استقرار نظام بودجه­ریزی عملیاتی در هر سازمان مستلزم گردآوری اطلاعات مالی و غیرمالی فراوانی است، که نیازمند سیستم نرم افزاری مناسبی می باشد. سیستم نرم افزار بودجه­ریزی عملیاتی شرکت راهکار مدیریت منابع مانی وظیفه تدوین بودجه در سازمان را بر عهده دارد. این شرکت با سابقه یک ربع قرن تجربه موفق گروه نرم افزاری سیاق در ارائه راهکارهای گوناگون و محصولات به سازمان‌های مختلف، قدم در این راه گذاشته است.

در سیستم بودجه ریزی عملیاتی شرکت راهکار مدیریت منابع مانی برنامه عملیاتی سازمان را  به چشم انداز، اهداف و برنامه دسته بندی کرده و برای هر برنامه می توان سناریوهای مختلفی را که شامل محصولات و خدمات متنوعی است، طراحی نمود. ارقام پیش­بینی شده در بودجه عملیاتی باید مستند به تجزیه و تحلیل تفصیلی برنامه­ها و عملیات و نیز بهای آنها باشد که این مهم با کمک سیستم بهایابی مانی حاصل می شود. برای مثال در بودجه عملیاتی مشخص شود که بهای تمام شده یک دانشجوی کارشناسی رشته حسابداری چقدر باید باشد و افزایش ظرفیت این رشته چقدر هزینه و زمان نیاز دارد.

 

 

 

 

 

مزایای بودجه‌ ریزی عملیاتی:

سیستم بهایابی و بودجه ریزی عملیاتی از محصولات جدید شرکت راهکار مدیریت مانی است که در حال حاضر با کیفیت بالا، صحت محاسبات و امکانات نمونه مشابهی در ایران ندارد. این شرکت مفتخر است که سیستم های خود را در سازمان های مهمی به مرحله اجرا رسانده است.

 

 

چند نمونه تصویر از محیط نرم افزار: