تولید دسته ای چیست؟
تولید دسته ای (Batch production) به تولید یک یا چند کالای مشابه بهصورت دستهای گفته میشود، بهطوری که مونتاژ در چندین مرحله یا قدم به پایان برسد. در این روش تمام کالاها با هم از مرحلهی اول تولید عبور میکنند و سپس در صف منتظر میمانند تا مرحلهی دوم تولید آغاز شود. این فرایند مدام تکرار میشود تا تمام کالاها با هم از خط تولید خارج شوند.
تولید دسته ای مدلی از تولید است که برای بسیاری از کسبوکارها و صنایع مناسب است. تولیدکنندگان با استفاده از این مدل، کنترل بیشتری روی تمام عناصر مرتبط به فرایند تولید خود خواهند داشت. کالاها بهشکل گروهی تولید میشوند، اما همچنان امکان سفارشیسازی یا ایجاد تغییرات دلخواه در آنها وجود خواهد داشت.
تفاوت میان تولید انبوه و تولید دسته ای چیست؟
چند مورد از تفاوتهای کلیدی میان تولید دسته ای و تولید انبوه عبارتند از:
| تولید دستهای | تولید انبوه |
| کالاها در دستههایی با تعداد محدود تولید میشوند | کالاها در حجم بالا و بدون توقف تولید میشوند |
| امکان سفارشیسازی و هماهنگی با تقاضای بازار وجود دارد | تمرکز بر استانداردسازی است و تغییر اساسی ممکن نیست |
| اتلاف وقت به دلیل تغییر تجهیزات برای تولید هر دسته وجود دارد | نیاز زیادی به تغییر تجهیزات در فرایند تولید وجود ندارد |
| کنترل کیفیت به دلیل جدا بودن دستهها و محدود بودن تعداد آسانتر خواهد بود | به دلیل سرعت و حجم بالای کار کنترل کیفیت چالشبرانگیز است |
کلیدی میان تولید انبوه و تولید پیوسته این است که در تولید انبوه امکان ایجاد تغییرات در طی خط مونتاژ وجود خواهد داشت و همچنین میتوان با کنترل کیفیت در مراحل گوناگون، احتمال بروز خطا را به حداقل رساند. علاوهبر آن، میتوان پس از تولید هر دسته، عملکرد ماشینآلات را مورد بررسی قرار داد. چنین انعطافی در زمان استفاده از مدلهای تولید دیگر امکانپذیر نخواهد بود.
مهمترین ویزگیهای تولید دسته ای
ویژگیهای کلیدی که باعث میشوند بسیاری از تولیدکنندگان در میان سایر مدلهای تولید به استفاده از این مدل تولید روی بیاورند، عبارتند از:
- مناسب برای کسبوکارهای متوسط و بزرگ
- داشتن انعطاف در کنترل کیفیت
- مناسب برای متعادل نگه داشتن موجودی انبار
مزایا و معایب تولید دسته ای
مانند تمام مدلهای تولید دیگر، تولید دستهای نیز مزایا و معایب خاص خود را دارد. در ادامه 4 مورد از نکات مثبت و منفی استفاده از این مدل شرح داده شده است.
مزایا
- صرفهجویی در هزینه
- کاهش ضایعات
- انعطاف بیشتر
- چابکتر شدن کسبوکار
معایب
- از دست رفتن زمان
- تولید نکردن کالای خاص
- گرانقیمت بودن به نسبت مدلهای دیگر تولید
مورد بعدی به این موضوع اشاره میکند که در تولید دستهای، بروز هرگونه خطا ممکن است به خراب شدن تمام دسته منجر شود که به زیان بیشتری نسبت به مدلهای دیگر تولید منجر میشود.
- دشوار بودن خودکارسازی
| نکات مثبت تولید دسته ای | نکات منفی تولید دسته ای |
| صرفهجویی در هزینه | از دست رفتن زمان |
| کاهش ضایعات | تولید نشدن کالای خاص |
| انعطاف بیشتر | گرانقیمت بودن نسبت به مدلهای دیگر |
| چابکتر شدن کسبوکار | دشوار بودن خودکارسازی |
تفاوت تولید دسته ای و تولید پیوسته
تولید پیوسته (Continuous production) برخلاف تولید دسته ای یک استراتژی تولید جریاندار است. این پیوستگی به این معنا است که فرایند تولید هرگز متوقف نمیشود و وقفهای در میان تولید محصول نیز وجود ندارد. بهطور مثال کارخانههای شیمیایی یا کاغذسازی از چنین روشی استفاده میکنند.
در تولید پیوسته، فرایند تولید تنها زمانی متوقف میشود که مشکلی برای ماشینآلات یا تجهیزات به وجود آمده باشد یا نیازی به جایگزینی یکی از آنها وجود داشته باشد. استفاده از این مدل زمانی پیشنهاد میشود که قرار بر تولید تعداد زیادی کالای یکسان باشد.
به نسبت تولید دسته ای، در تولید پیوسته امکان سفارشیسازی کالاها وجود ندارد و کسبوکار نمیتواند به سرعت محصول تولیدی خود را تغییر دهد و به انواع تقاضاهای بازار پاسخ دهد.
چه صنایعی بیشترین بهره را از تولید دسته ای میبرند؟
تولید دسته ای برای صنایعی بیشترین استفاده را خواهد داشت که حجم متوسطی از کالاها را با کمی امکان سفارشیسازی تولید میکنند. برخی از کسبوکارهایی که از این مدل تولید استفاده میکنند:
- صنایع غذایی و نوشیدنی
- صنایع داروسازی
- صنایع پارچه و پوشاک
- صنایع الکترونیک
- صنایع آرایشی و بهداشتی
- صنایع خودروسازی
بهرهگیری از این مدل، سرعت ساخت محصول را افزایش میدهد و پاسخگویی به نیاز بازار را راحتتر میکند. دلیل دیگر اینکه چنین صنایعی از این مدل تولید استفاده میکنند این است که انعطاف آنها برای برطرف کردن نیازهای متنوع مشتریان بیشتر میشود و همچنین میتوانند محصولات را با قیمت بیشتری نسبت به هزینهی تولید آن به فروش برسانند.
استفاده از نرمافزار برای تولید دسته ای
استفاده از سیستمهای نرمافزاری در سازمانها در بازار پر از رقابت امروز به امری رایج تبدیل شده است. نرمافزار تولید به سازمان کمک میکند با بسیاری از مشکلات ناشی از تولید دسته ای مقابله کند. چنین راهکاری تمام عملکردهای کسبوکار را یکپارچه میکند تا اطلاعاتی دقیق و بهروز به دست بیاید و دریافت این اطلاعات، مدیران را قادر میسازد دید بهتری نسبت به انبار، فروش و بخش مالی خود داشته باشند.
همچنین پیشبینی تقاضا با استفاده از یک نرمافزار تولید آسانتر خواهد بود و از سوی دیگر، افزایش کارآمدی سازمان با استفاده از تمام این اطلاعات ارزشمند میتواند زمان اکار ناشی از تولید دسته ای را جبران کند. با تمام این مزایا، نرمافزار تولید به رشد کسبوکارهای کوچک کمک میکند.

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.